Advertisement


เทพอานูบิส (Anubis) เทพแห่งความตายของชาวอียิปต์

 

อานูบิส (Anubis) เป็นหนึ่งในเทพเจ้าของชาวอียิปต์ ซึ่งเทพเจ้าองค์นี้มีบทบาทสำคัญต่อการใช้ชีวิตของชาวอียิปต์อย่างยิ่ง ที่เป็นเช่นนี้เนื่องจาก อานูบิสเป็นเทพแห่งความตาย และเป็นเทพสำคัญในการทำมัมมี่ ในพิธีการทำศพของชาวอียิปต์โบราณ และโลกหลังความตายของมนุษย์ จึงมีเทพองค์นี้ประกอบอยู่ในเรื่องราวและมีส่วนเกี่ยวข้องเป็นอย่างมาก

การนับถือเทพอานูบิสมีที่มาจากเมือง อาบิโดส (Abydos) ที่อยู่ทางตอนเหนือของอียิปต์ แต่มีศูนย์กลางของความเชื่อดังกล่าวนี้อยู่ที่เมืองไซโนโปลิส (Cynopolis) ที่ตั้งอยู่ในอียิปต์ตอนเหนือ

เชื่อกันว่า พิธีกรรมการนับถือเทพอานูบิสมีมาอย่างยาวนานมากแล้ว และมีการสร้างรูปปั้นหมาในสีดำหรือสีทอง ขึ้นเพื่อเป็นตัวแทนของเทพองค์นี้อยู่บ้างด้วย ลักษณะของเทพอานูบิสเป็นเทพที่มีลำตัวเป็นมนุษย์ แต่มีส่วนศีรษะไปจนถึงคอเป็นหมาในสีดำ ซึ่งสันนิษฐานได้ว่าการที่ลักษณะของเทพอานูบิสมีใบหน้าเป็นหมาใน ก็เพราะสัตว์ชนิดนี้มักจะหากินในช่วงกลางคืน และพบได้บ่อยแถวๆสุสานของคนตาย ด้วยเหตุนี้ เทพอานูบิสจึงถูกชาวอียิปต์นับถือกันในนามเทพผู้พิทักษ์คนตายและสุสานนั่นเอง ส่วนอาวุธในมือของเทพอานูบิส เป็นคทา คนบางคนอาจเรียกเทพองค์นี้ว่า อันปุ (Anpu)

เทพอานูบิสมีหน้าที่หลัก คือ การนำดวงวิญญาณของคนตายไปสู่ยมโลก ทั้งนี้ก็เพื่อให้วิญญาณผู้นั้นได้รับผลกรรมที่ตนได้ทำเอาไว้ก่อนตาย ต่อหน้าองค์เทพโอซิริส (Osiris) โดยการตัดสินจะทำโดย เทพอานูบิสจะวางหัวใจของผู้ตายเอาไว้บนตาชั่งข้างหนึ่ง และวางขนนกได้รับมาจากเทพมูอาท (Muat) เอาไว้ที่ตาชั่งข้างหนึ่ง หากหัวใจของผู้ตายมีน้ำหนักเบากว่าขนนก แสดงว่าผู้ตายเคยทำกรรมอันเป็นกุศลไว้มาตั้งแต่ตอนที่คนผู้นั้นยังมีชีวิตอยู่ ซึ่งสมควรที่จะได้รับพรให้มีชีวิตเป็นนิรันดร์จากเทพโอชิริส และเดินทางไปอยู่ในสถานที่ที่เรียกว่า “Fields of the Reed” หรือสวรรค์ของชาวอียิปต์นั่นเอง ในทางตรงกันข้าม คนที่มีน้ำหนักของหัวใจมากกว่าขนนก ก็จะถูกสัตว์ที่เป็นอสูรที่มีนามว่า อัมมุท (Ammut) กลืนกินหัวใจของดวงวิญญาณดวงนั้นเข้าไปทันที ทำให้ดวงวิญญาณดวงนั้นสูญสลายหายไปตลอดกาล และถือว่าเป็นการตายแบบถาวรที่ไม่สามารถฟื้นคืนชีพกลับคืนมาได้อีก

กล่าวถึงตำนานความเป็นมาเป็นไปของเทพอานูบิสกันบ้าง มีความเชื่อกันว่า อานูบิส เป็นโอรสระหว่างเทพเซต (Set) และ เทพีเนฟทิส (Nephtys)  ซึ่งถือเป็นหลานของเทพโอซิริส (Osiris) และ เทพีไอซิส (Isis) ด้วย แต่บางตำราก็ได้กล่าวไว้ว่า เทพอานูบิสเคารพนับถือเทพีไอซิสเสมือนเป็นแม่แท้ๆของตนเอง ส่วนที่มาของมัมมี่ก็เริ่มต้นมาจากเทพองค์นี้นี่เอง โดยกล่าวอ้างไปถึงตำนานของเทพโอซิริส ในครั้งที่เทพเซ็ตกำลังตามล่าเทพโอซิริสและเทพีไอซิส เทพโอซริสได้ถูกเทพเซตสังหารไป และมีอานูบิสผู้นี้คอยรับอาสาเป็นผู้ดูแลรักษาพระศพของเทพโอซิริส เทพอานูบิสจึงได้สัญญากับพระมารดาทั้งสองว่าตนเองจะเป็นผู้ดูแลร่างของโอซิริสไว้ให้ปลอดภัยเอง ว่าแล้ว เทพอานูบิสได้ใช้ขี้ผึงสูตรเฉพาะที่ตนเองสร้างขึ้นมา บวกกับผ้าลินินสีขาวที่ทอขึ้นจากฝีมือของเทพีไอซิส และเนฟทีส มาห่อหุ้มศพร่างนั้นเอาไว้ จากตำนานที่กล่าวมานี้เอง ทำให้เทพอานูบิสถูกนับถือให้เป็นเทพผู้พิทักษ์คนตายและคอยนำทางวิญญาณไปสู่โลกหลังความตาย ทำให้ในสมัยโบราณ นักบวชที่ทำพิธีกรรมเกี่ยวกับศพจะสวมหน้ากากที่มีลักษณะเป็นรูปหมาใน เพื่อเป็นสัญลักษณ์ในการบูชาเทพอานูบิสนั่นเอง

Advertisement